{"id":728,"date":"2025-09-15T13:55:06","date_gmt":"2025-09-15T17:55:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-de-loaq\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/"},"modified":"2026-03-16T15:52:10","modified_gmt":"2026-03-16T19:52:10","slug":"cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/","title":{"rendered":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance"},"content":{"rendered":"\n<p>Mises en situation et visuels \u00e0 l\u2019appui, la publication expose les cons\u00e9quences n\u00e9fastes du sceau de complaisance tout en rappelant les obligations d\u00e9ontologiques des architectes quant \u00e0 l\u2019usage de leur sceau et de leur signature.<\/p>\n\n\n\n<p>On y trouve \u00e9galement des outils de pr\u00e9vention \u00e0 utiliser au quotidien, soit un aide-m\u00e9moire sur la direction du travail des non-architectes ainsi qu&rsquo;un argumentaire pour r\u00e9pondre aux clients ou clientes qui sollicitent un sceau de complaisance.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.oaq.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ESQ_3603_cahier-special-sceau-de-complaisance.pdf\">T\u00e9l\u00e9charger le PDF<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.oaq.com\/magazine-esquisses\/archives\/sceau-complaisance-comprendre-derives-renforcer-profession\/\">Consulter le cahier en ligne<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pour la premi\u00e8re fois, Esquisses publie un cahier sp\u00e9cial pour sensibiliser les architectes \u00e0 un aspect pr\u00e9cis de la pratique, en l\u2019occurrence, le sceau de complaisance.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":729,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"721,725,654,533,712,514","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"tags":[],"publication-type":[5],"subject":[67,68],"class_list":["post-728","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","publication-type-guide","subject-deontologie","subject-sceau-et-signature"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_CA\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pour la premi\u00e8re fois, Esquisses publie un cahier sp\u00e9cial pour sensibiliser les architectes \u00e0 un aspect pr\u00e9cis de la pratique, en l\u2019occurrence, le sceau de complaisance.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Espace Ressources\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-15T17:55:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-16T19:52:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"651\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"vortexf\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"vortexf\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimation du temps de lecture\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\"},\"author\":{\"name\":\"vortexf\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045\"},\"headline\":\"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance\",\"datePublished\":\"2025-09-15T17:55:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-16T19:52:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\"},\"wordCount\":96,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg\",\"inLanguage\":\"fr-CA\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\",\"url\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\",\"name\":\"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-15T17:55:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-16T19:52:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-CA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-CA\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg\",\"width\":900,\"height\":651,\"caption\":\"Illustration : Simon Banville\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/\",\"name\":\"Espace Ressources\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-CA\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045\",\"name\":\"vortexf\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-CA\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"vortexf\"},\"url\":\"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/author\/vortexf\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/","og_locale":"fr_CA","og_type":"article","og_title":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources","og_description":"Pour la premi\u00e8re fois, Esquisses publie un cahier sp\u00e9cial pour sensibiliser les architectes \u00e0 un aspect pr\u00e9cis de la pratique, en l\u2019occurrence, le sceau de complaisance.","og_url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/","og_site_name":"Espace Ressources","article_published_time":"2025-09-15T17:55:06+00:00","article_modified_time":"2026-03-16T19:52:10+00:00","og_image":[{"width":900,"height":651,"url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"vortexf","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"vortexf","Estimation du temps de lecture":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/"},"author":{"name":"vortexf","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045"},"headline":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance","datePublished":"2025-09-15T17:55:06+00:00","dateModified":"2026-03-16T19:52:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/"},"wordCount":96,"image":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg","inLanguage":"fr-CA"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/","url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/","name":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance - Espace Ressources","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg","datePublished":"2025-09-15T17:55:06+00:00","dateModified":"2026-03-16T19:52:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-CA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-CA","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/12\/Couverture-cahier-sceau-low-scaled-e1757944870639.jpg","width":900,"height":651,"caption":"Illustration : Simon Banville"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/publications-ordre\/cahier-special-sur-le-sceau-de-complaisance\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cahier sp\u00e9cial sur le sceau de complaisance"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#website","url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/","name":"Espace Ressources","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-CA"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/#\/schema\/person\/4d2bb0caa1e03965db152049d24ce045","name":"vortexf","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-CA","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23590c744a3b7c47c9ac42238b245df984cebf357111e4952aa03b011375b788?s=96&d=mm&r=g","caption":"vortexf"},"url":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/author\/vortexf\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=728"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1964,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions\/1964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/media\/729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=728"},{"taxonomy":"publication-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/publication-type?post=728"},{"taxonomy":"subject","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaq.com\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/subject?post=728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}